Apa Itu Taman Laut?
“Taman laut” atau rizab laut” ertinya mana-mana kawasan atau sebahagian daripada kawasan di perairan perikanan Malaysia yang ditetapkan sebagai taman laut atau rizab laut di bawah Bahagian IX Akta Perikanan 1985 bagi maksud-maksud yang dinyatakan dalam Bahagian itu.
Taman Laut adalah kawasan perairan laut yang dizonkan sejauh
- satu (1) batu nautika dari tikas air surut terendah bagi Pulau Kapas di Terengganu, Pulau Kuraman, Pulau Rusukan Besar dan Pulau Rusukan Kecil di Labuan.
- dua (2) batu nautika dari tikas air laut terendah (30 pulau),
- tiga (3) batu nautika bagi 15 buah pulau di Johor dan empat (4) buah batuan iaitu Tokong Gantang, Tokong Condong, Tokong Belalai dan Tokong Chupak.
- satu (1) batu nautika dari tikas air pasang biasa bagi Pulau Undan, Pulau Nangka dan Pulau Dodol di Negeri Melaka.
Hari ini, perairan di 56 pulau-pulau di Malaysia telah digazetkan sebagai Taman Laut. Pulau-pulau itu adalah seperti berikut:
Taman Laut Johor juga dikenali sebagai Taman Laut Sultan Iskandar. Ia terdiri daripada perairan di sekitar 24 pulau dengan keluasan sebanyak 907.60 km². Gugusan pulau dan perairan sekitarnya telah diwartakan sebagai Taman Laut melalui Perintah Penubuhan Taman Laut Malaysia 1994 dan Perintah Penubuhan Taman Laut Malaysia 1994 (Pindaan 2022). Senarai perairan pulau Taman Laut Johor adalah seperti berikut:
2 Batu Nautika:
i) Pulau Rawa
ii) Pulau Babi Hujong
iii) Pulau Babi Tengah
iv) Pulau Babi Besar
v) Pulau Gual
vi) Pulau Harimau
vii) Pulau Mensirip
viii) Pulau Aur
ix) Pulau Pemanggil
3 Batu Nautika:
i) Pulau Sibu
ii) Pulau Sibu Hujong
iii) Pulau Tinggi
iv) Pulau Mentigi
v) Pulau Lima Kechil
vi) Pulau Lima Besar
vii) Pulau Tokong Rakit
viii) Pulau Tokong Gantang
ix) Pulau Tokong Condong
x) Pulau Tokong Belalai
xi) Pulau Tokong Chupak
xii) Pulau Tokong Yu
xiii) Pulau Mertang Barat
xiv) Pulau Mertang Timur xv) Pulau Mertang Tengah
Taman Laut Kedah atau dikenali sebagai Taman Laut Pulau Payar diwartakan secara rasmi di bawah Perintah Penubuhan Taman Laut Malaysia 1994. Taman Laut Kedah mengandungi empat buah pulau dengan jumlah keluasan sebanyak 114.20 km². Pulau-pulau taman laut ini terdiri daripada perairan:
- Pulau Payar
- Pulau Lembu
- Pulau Kacha
- Pulau Segantang
Pulau Tioman merupakan pulau terbesar di dalam gugusan 9 buah pulau-pulau Taman Laut Pahang. Pulau-pulau ini diwartakan sebagai Taman Laut pada tahun 1994 melalui Perintah Penubuhan Taman Laut Malaysia di bawah Akta Perikanan 1985. Taman Laut Pahang mempunyai keluasan sebanyak 542.11 km² yang terdiri daripada perairan:
- Pulau Tioman
- Pulau Tulai
- Pulau Labas
- Pulau Sepoi
- Pulau Seri Buat
- Pulau Tokong Bahara
- Pulau Jahat
- Pulau Ceben
- Pulai Sembilang
Taman Laut Labuan mengandungi tiga buah pulau yang diwartakan dengan jumlah keluasan sebanyak 42.46 km². Pulau-pulau ini digazetkan sebagai Taman Laut pada tahun 1994 melalui Perintah Penubuhan Taman Laut Malaysia (Pindaan 2000) di bawah Akta Perikanan 1985. Taman Laut Labuan terdiri daripada perairan:
i. Pulau Rusukan Kecil
ii. Pulau Kuraman
iii. Pulau Rusukan Besar
Taman Laut Melaka terdiri daripada 3 buah Pulau dengan keluasan sebanyak 26.97 km². Pulau-pulau ini diwartakan sebagai Taman Laut melalui Perintah Penubuhan Taman Laut 1994 (Pindaan 2023di bawah Akta Perikanan 1985. Taman Laut Melaka terdiri daripada perairan:
i. Pulau Nangka
ii. Pulau Undan
iii. Pulau Dodol
Taman Laut di perairan Terengganu merangkumi kawasan seluas 591.37 km² yang melibatkan 13 buah pulau. Kesemua pulau ini dibahagikan kepada empat gugusan utama iaitu Gugusan Pulau Perhentian, Gugusan Pulau Redang, Gugusan Pulau Kapas, dan Gugusan Pulau Tenggol. Secara terperincinya, ia terdiri daripada:
- Pulau Redang
- Pulau Perhentian Besar
- Pulau Perhentian Kecil
- Pulau Lang Tengah
- Pulau Kapas
- Pulau Tenggol
- Pulau Yu Besar
- Pulau Yu Kecil
- Pulau Nyireh
- Pulau Susu Dara
- Pulau Lima
- Pulau Ekor Tebu
Pulau Pinang
Pusat Konservasi & Penerangan Penyu
Pusat Konservasi dan Penerangan Penyu (PKPP) dibina oleh Jabatan Perikanan Malaysia dan diuruskan oleh Pejabat Perikanan Negeri. Ia merupakan pusat informasi, pembelajaran, tempat perlindungan, penetasan dan penyelidikan mengenai penyu. Pusat ini juga turut dijadikan pusat rawatan bagi penyu-penyu yang dijumpai terdampar dan tercedera sebelum dilepaskan semula ke laut.
Langkah-langkah yang perlu diambil untuk memulihara penyu:
- Jangan makan telur penyu
- Jangan ganggu penyu yang sedang bertelur
- Jangan ganggu anak penyu yang menetas merangkak ke laut
- Jangan beli kraftangan/cenderamata yang dibuat daripada penyu
- Jangan buang sampah ke pantai/laut/sungai
- Jangan buang jaring/pukat/pancing ke dalam laut
- Sokong aktiviti pemuliharaan penyu yang dijalankan di Malaysia
- Hubungi Jabatan Perikanan Malaysia di talin 03-8888 5019 sekiranya terdapat penyu terdampar
Pusat Konservasi dan Penerangan Penyu mula ditubuhkan sejak tahun 1985. Terdapat enam (6) buah pusat dan satu (1) ruang pameran Penyu di seluruh semenanjung Malaysia iaitu:
Santuari
Santuari atau kawasan perlindungan/konservasi merupakan ruang yang ditentukan sempadan geografi dengan jelas, diperakui, didedikasikan dan dikelola dari segi undang-undang mahupun kaedah lain yang efektif, untuk mencapai tujuan pelestarian alam jangka panjang, lengkap dengan fungsi-fungsi ekosistem dan nilai-nilai budaya yang terkait.
Merujuk kepada IUCN, santuari perikanan darat adalah di bawah senarai yang ke-iv iaitu Kawasan Pengurusan Habitat/Spesies (Habitat/Species Management Area) iaitu kawasan daratan atau lautan yang diintervensi atau dikelola secara aktif untuk memelihara fungsi-fungsi habitat atau untuk memenuhi keperluan spesies tertentu.
Santuari Perikanan terletak di seluruh semenanjung Malaysia iaitu:
