Pilih satu Halaman

Permohonan Analisis Risiko Import (IRA) bagi Spesis Ikan Alien ke dalam Negara

Utama » Perkhidmatan » Import & Eksport » Permohonan Analisis Risiko Import (IRA) bagi Spesis Ikan Alien ke dalam Negara
  • “Bahagian Biosekuriti Perikanan” ertinya satu Bahagian yang berpusat di Ibu Pejabat yang menyelaras aktiviti kawalan rasmi, analisis rasmi dan jaminan rasmi terhadap ikan hidup bagi sektor Perikanan Tangkapan dan Akuakultur.
  • “Institut Penyelidikan Perikanan (FRI)” ertinya satu institut dalam Jabatan yang menjalankan penyelidikan berkaitan perikanan.
  • “Pengarah Perikanan Negeri (PPN)” ertinya Ketua Pegawai Perikanan di peringkat negeri.
  • “Ikan” ertinya apa-apa hidupan haiwan atau tumbuhan akuatik, sama ada sedentari atau tidak, dan termasuklah semua spesies ikan bersirip, krustasia, moluska, mamalia akuatik, atau telur-telur atau benihnya, anak ikan, fingerling, lokan atau benih moluska tetapi tidak termasuk mana-mana spesies memerang, penyu dan telur-telurnya.
  • “Ikan hidup” ertinya merujuk kepada apa-apa spesies ikan yang diternak untuk tujuan makan.
  • “Ikan hiasan” ertinya merujuk kepada apa-apa spesies ikan yang diternak untuk tujuan hiasan dan pameran.
  • “Spesies Ikan Bukan Asli” ertinya spesies atau sub-spesies ikan yang bukan berasal dari perairan Malaysia.
  • “Invasive Alien Species (IAS)” ertinya spesies yang dibawa dan atau disebarkan/tersebar diluar daripada Kawasan taburan asal dan memberi ancaman kepada kepelbagaian biologi dan ekosistem/habitat baru, yang boleh memudaratkan ekonomi atau kesihatan awam.
  • “Analisis Risiko Import (IRA)” ertinya satu proses analisis yang melibatkan penilaian risiko, pengurusan risiko, dan komunikasi risiko oleh pihak berkuasa untuk menentukan sama ada status spesies ikan bukan asli yang hendak diimport di mana spesis tersebut memberikan ancaman ke atas sumber perikanan negara.
  • “Penilaian Risiko” ertinya penilaian kemungkinan dan akibat biologi.
  • “Pengurusan Risiko” ertinya proses pengenalan, memilih dan melaksanakan langkah kawalan dan pencegahan yang boleh dilaksanakan untuk mengurangkan kadar risiko membawa masuk penyakit.
  • “Komunikasi Risiko” ertinya penghantaran interaktif dan pertukaran maklumat dan pendapat semasa proses analisis risiko mengenai risiko, faktor risiko berkaitan dan persepsi antara penilai risiko, pengurus risiko, komunikasi risiko, masyarakat awam dan pihak berkepentingan lain.
  • “Pemohon” ertinya mana-mana syarikat/agensi/organisasi yang memohon untuk mengimport ikan hidup bukan asli.
  • “Premis” ertinya premis akuakultur yang digunakan untuk menjalankan aktiviti akuakultur termasukan tangki, kolam, sangkar atau ruang pejabat yang dibina bagi maksud aktiviti akuakultur.
  • “Spesis sedentari” ertinya spesies organisma yang pada peringkat boleh dipungut sama ada tak boleh bergerak di atas atau dibawah dasar laut atau tak dapat bergerak kecuali sentiasa bersentuhan dari segi fizikal dengan dasar laut atau tanah bawah.

  • CA : Pihak Berkuasa Kompetan (Competent Authority)
  • CITES : The Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora
  • DOF : Jabatan Perikanan Malaysia (Department of Fisheries)
  • FRI : Institut Penyelidikan Perikanan (Fisheries Research Institute)
  • IRA : Import Risk Analysis
  • OIE : World Organisation for Animal Health
  • JPJP : Mesyuarat Jawatankuasa Perancang Jabatan Perikanan Malaysia
  • JPKIBA : Jawatankuasa Permohonan Kemasukan Ikan Bukan Asli
  • MAQIS : Jabatan Perkhidmatan Kuarantin dan Pemeriksaan Malaysia (Malaysian Quarantine and Inspection Services)
  • myGAP : Malaysian Good Agricultural Practices
  • IUCN : International Union for Conservation of Nature

Analisis risiko import merupakan satu Standard penting yang dijalankan sebelum kebenaran import ikan hidup bukan asli diluluskan kepada pemohon yang ingin mengimport ikan hidup bukan asli ke Malaysia untuk tujuan ternakan dan penyelidikan. Berdasarkan kepada keperluan analisis risiko import, Prosedur Operasi Standard (SOP) Permohonan Import Spesis Ikan Bukan Asli bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) dibangunkan.

Standard analisis risiko import akan dijalankan oleh Jawatankuasa Permohonan Kemasukan Ikan Bukan Asli melalui Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal, Bahagian Biosekuriti Perikanan, Putrajaya dengan sokongan dan rujukan pakar yang dilantik. Pematuhan kepada Akta Perikanan 1985 [Akta 317] Bahagian VIII Seksyen 40(2) dan Akta Perikanan (Pindaan) Seksyen 40 adalah penting bagi menjamin kepentingan kelestarian sumber perikanan negara.

Standard ini bertujuan memberikan garis panduan mengenai Prosedur Permohonan Import Spesis Ikan Bukan Asli bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) untuk tujuan ternakan dan penyelidikan.

Pegawai/BahagianTanggungjawab
Pengarah Perikanan NegeriMengurus, menyelia, menyokong permohonan dan memantau tindakan susulan selepas kelulusan di peringkat negeri
Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal, Bahagian Biosekuriti Perikanan, PutrajayaSebagai Urus setia Permohonan Import Spesies Ikan Bukan Asli Bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) dan memaklumkan keputusan kepada pemohon melalui Pengarah Perikanan Negeri
Jawatankuasa Permohonan Kemasukan Ikan Bukan Asli (JPKIBA)Ahli Panel dan pakar dari Jabatan, swasta dan Universiti menilai risiko import dan mengesyorkan kepada pihak pengurusan tertinggi Jabatan melalui mesyuarat JPJP
Jawatan Perancang Jabatan Perikanan Malaysia (JPJP)Mempertimbangkan syor JPKIBA
Ketua Pengarah Perikanan MalaysiaMemutuskan kelulusan akhir
Bahagian Pembangunan Akuakultur dan Cawangan Kesihatan Ikan dan Awam, Bahagian Biosekuriti Perikanan, PutrajayaMenyelaras pemantauan dan tindakan susulan selepas kelulusan permohonan
Bahagian Perlindungan SumberMelaksana program pemantauan dan pengawasan perikanan darat

SOP ini terpakai bagi kategori permohonan import ikan hidup, iaitu spesis ikan bukan asli untuk tujuan ternakan dan penyelidikan.

  • Akta Perikanan 1985
  • Peraturan-Peraturan Perikanan (Larangan Import, Dsb., Bagi Ikan) 1990
  • Akta Perkhidmatan Kuarantin dan Pemeriksaan Malaysia 2011 (Akta 728)
  • Akta CITES (Akta 686)
  • Manual dan Kod OIE (Aquatic Animal Health Code:Chapter 4.7)
  1. Pemohon:
    • Syarikat atau premis yang berdaftar dengan DOF sebagai ladang dan premis pengimport.
    • Memiliki sijil myGAP.
    • Agensi/organisasi yang diiktiraf kompetensi oleh Kerajaan Malaysia untuk tujuan penyelidikan sahaja.
    • Aduan awam tidak diterima sebagai permohonan IRA dan akan ditolak.
  2. Kategori Ikan:
    • Ikan hidup bukan asli.
    • Hanya satu spesis dibenarkan untuk setiap permohonan.
    • Saiz panjang keseluruhan (TL) yang dibenarkan untuk tujuan ikan makan ialah 5 cm – 6 cm sahaja.
    • Semua saiz dibenarkan kecuali peringkat telur dan larva untuk tujuan ikan hiasan.
    • Bagi spesies ikan lain, saiz yang dibenarkan tertakluk kepada keputusan ahli panel.
    • Mana-mana spesies ikan bukan asli yang telah ditolak permohonan sebelum ini, tidak akan dipertimbangkan untuk kali kedua. (Sila rujuk Senarai Ikan Bukan Asli yang tidak diluluskan IRA)
  3. Had Penggunaan Kelulusan:
    • Proses kemasukan hanya sekali untuk setiap kelulusan.
    • Kuantiti yang diluluskan adalah berdasarkan kapasiti pengeluaran premis.
    • Spesies ikan hanya terhad kepada premis yang diluluskan di dalam permohonan import sahaja.
    • Tidak dibenarkan pergerakan ikan hidup keluar daripada premis untuk apa-apa tujuan sekalipun.
    • Tempoh sah kelulusan tertakluk kepada 6 bulan sahaja.

Carta Alir Permohonan dan Tindakan
  • Permohonan hendaklah menggunakan surat rasmi dan mengisi Borang Permohonan Import Spesies Ikan Bukan Asli bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) (Borang IRA 001). (Sila rujuk tajuk Borang dan Dokumen)
  • Borang IRA 001 boleh diperolehi daripada laman Sesawang DOF dan Pejabat Perikanan Negeri). Permohonan akan ditolak sekiranya maklumat tidak lengkap:
    • Bahagian A – Profil Syarikat/Agensi/Organisasi Pemohon:
      1. Nama Syarikat/Premis
      2. Nama Pemohon
        • No.Tel/No. Telefon Bimbit
        • No. Faks
        • e-mel
      3. No. Pendaftaran Ladang/Premis
      4. Spesies diternak
      5. No. Pendaftaran Premis Pengimport
      6. Alamat surat-menyurat Syarikat
      7. Alamat Syarikat/premis
      8. Peta lokasi ladang/premis ternakan bersama latitud dan longitud
      9. Tahun mula beroperasi
      10. Salinan sijil myGAP
    • Bahagian B – Profil Syarikat/Agensi/Organisasi Pengeksport:
      1. Nama Syarikat (Bukan Agen)
      2. Nama untuk dihubungi
        • No. telefon
        • E-mel
      3. No. pendaftaran Premis/Ladang (oleh Competent Authority (CA) Negara Pengeksport)
      4. Alamat syarikat
      5. Lokasi syarikat (Peta lokasi ternakan, latitud dan longitud)
      6. Tahun mula beroperasi
      7. Salinan pendaftaran Hatcheri/pembekal oleh CA negara pengeksport
      8. Salinan perakuan/sijil hatcheri pengeksport di bawah kawalan / perakuan sumber dari zon bebas penyakit senarai OIE oleh Competent Authority (CA) negara pengeksport
    • Bahagian C – Profil spesies ikan bukan asli yang dimohon muatnaik gambar dan menyatakan:
      1. Butiran
        • Kingdom
        • Phylum
        • Class
        • Order
        • Sub-order
        • Family
        • Genus
        • Nama saintifik
        • Spesies
        • Sub-spesies
        • Varieti
      2. Nama tempatan/biasa (Common name)
      3. Status IUCN dan CITES
      4. Tujuan import spesies tersebut ke dalam negara
      5. Sistem ternakan di negara pengeksport:
        • Kaedah ternakan
        • Tabiat pemakanan
        • Toleransi kepada julat suhu dan saliniti
        • Sumber benih (hatcheri/liar)
      6. Biologi pembiakan:
        • Fekunditi
        • Usia dan saiz kematangan
        • Kebolehan pertukaran jantina
        • Kebolehan kacukan semulajadi (Natural hybridisation)
      7. Kitaran hidup, corak migrasi dan jangka hayat
      8. Habitat asal dan taburan spesies (Negara, Zon, Negeri, Wilayah, Daerah, Peta taburan)
      9. Taburan spesies terkini dan peta taburan (di negara lain)
      10. Lokasi pengeluaran dan peta (di dalam negara pengeksport)
      11. Kaedah penuaian yang dilakukan di negara pengeksport
      12. Langkah-langkah sanitari yang diambil oleh Competent Authority (CA) Negara Pengeksport (jika ada)
    • Bahagian D – Kemudahan Premis Pemohon
      1. Kemudahan/fasiliti kuarantin yang ada di premis pengimport yang diperuntukkan bagi tujuan permohonan (termasuk layout).
      2. Nota: makluman ini akan digunakan sebagai asas bagi meneetukan bilangan dibenarkan dibawa masuk.
    • Bahagian E – Pengurusan Kesihatan Ikan
      1. Pengurusan penyakit di negara pengeksport
      2. Program survelan penyakit
      3. Langkah kawalan yang dijalankan oleh Competent Authority (CA) negara pengeksport:
        • Kejadian penyakit atau rawatan terhadap benih
        • Kejadian penyakit yang berlaku ke atas spesies tersebut
        • Jenis penyakit yang terlibat
        • Simptom kejadian penyakit
      4. Pengalaman pengurusan penyakit oleh syarikat Pemohon:
        • Rekod kejadian dan jenis penyakit
        • Rekod pemantauan berkala oleh DOF
        • Rekod pemantauan penyakit (own check)
        • Rekod rawatan
  • Permohonan diterima oleh Pejabat Pengarah Perikanan Negeri. (Sila rujuk senarai Pejabat Perikanan Negeri dan alamat pejabat di halaman Pejabat Perikanan Negeri.)
  • Semakan dan siasatan di premis/syarkat dijalankan oleh UBPN dan CAN dengan menggunakan Borang IRA 003 dan senarai semak Borang IRA 002 sebelum permohonan dihantar ke Bahagian Biosekuriti Perikanan, Putrajaya di alamat berikut:

Pengarah Kanan,
Bahagian Biosekuriti Perikanan,
Aras 3, Blok Podium 2, Blok 4G2,
Jabatan Perikanan Malaysia,
62628, PUTRAJAYA

  • Permohonan yang lengkap (Borang IRA 001 dab Borang IRA 002) dimajukan kepada Bahagian Biosekuriti Perikanan.
  • Permohonan ditentusah oleh urusetia (Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal).
  • Permohonan yang didapati tidak lengkap dan tidak memenuhi syarat akan dikembalikan kepada Pengarah Perikanan Negeri untuk penambahbaikan dan permohonan semula.
  • Permohonan yang disahkan memenuhi syarat dimajukan ke JPKIBA Jabatan Perikanan Malaysia untuk penilaian IRA.
  • Urusetia JPKIBA menjalankan proses penilaian IRA terhadap spesies yang dipohon:
    • Pengerusi Tetap adalah Pengarah Kanan Bahagian Biosekuriti Perikanan tetapi, boleh diturunkan kuasa kepada ahli tetap yang lain.
    • Pelantikan barisan panel pakar dan panel penilaian adalah di atas kuasa Pengerusi Tetap atau yang diturunkan kuasa.
    • Pemilihan dan pelantikan panel pakar (DOF dan Agensi Luar) berdasarkan senarai Pakar oleh Pengerusi Tetap JKIA.
    • Pemilihan ahli panel bergantung kepada spesis yang dipohon.
    • Penentuan tarikh dan lokasi mesyuarat.
    • Urus setia akan mengeluarkan surat panggil mesyuarat dan surat lantikan JPKIBA.
  • Penilaian risiko import yang dijalankan oleh JPKIBA adalah merujuk kepada Manual On Risk Analysis for The Safe Movement of Aquatic Animals (FWG/1/2002), Part 1 – Ecological and Genetic Risk Assessment Process dan Part 2 – Pathogen, Parasite or Fellow Traveller Risk Assessment Process.
  • Dokumen Analisis Risiko Import (IRA) dikeluarkan oleh JPKIBA untuk dibentangkan kepada Pihak Pengurusan Tertinggi DOF (JPJP) bagi penetapan keputusan.
  • Jika permohonan diluluskan, Bahagian Biosekuriti Perikanan hendaklah:
    • Maklumkan kepada pemohon melalui surat rasmi:
      • Kuantiti ikan yang diluluskan
      • Tempoh sahlaku kelulusan
    • Akan direkodkan di dalam senarai data IRA Bahagian Biosekuriti Perikanan
    • Pemakluman dan memuatnaik senarai spesies yang diluluskan di dalam sistem e-permit dan mengeluarkan semula senarai tersebut jika telah dibawa masuk
    • Langkah mitigasi dipantau secara berkala oleh:
      • Cawangan Kesihatan Ikan dan Awam, Bahagian Biosekuriti Perikanan Putrajaya
      • Unit Biosekuriti Perikanan Negeri
      • Bahagian Pembangunan Akuakultur, Cawangan Akuakultur Negeri
      • Bahagian Perlindungan Sumber
      • Ketua Daerah Perikanan
  • Jika permohonan tidak diluluskan:
    • Makluman kepada Pemohon melalui surat rasmi
    • Akan direkodkan di dalam senarai data IRA Bahagian Biosekuriti Perikanan
    • Lain-lain perkara berkaitan

Kaedah adalah berpandukan kepada:

Pekeliling Perbendaharaan Malaysia AM3.7, tatacara Pengurusan Aset Hidup Ikan (TPI) : Pelupusan Ikan; Perkara 16 Kaedah Musnah atau OIE-Aquatic Animal Health Code, 2019. Chapter 4.7. Handling Disposal and Treatment of Aquatic Animal Waste, Article 4.7.1(7) – Burial.

  • Ahli Tetap JPKIBA terdiri daripada:
    • Pengerusi JPKIBA
    • Urus setia JPKIBA : Bahagian Biosekuriti Perikanan
    • Pengarah Kanan, Bahagian Biosekuriti Perikanan
    • Pengarah Kanan, Institut Penyelidikan Perikanan
    • Pengarah Kanan, Bahagian Taman Laut dan Pengurusan Sumber
    • Pengarah, Bahagian Perancangan dan Pembangunan
    • Pengarah, Bahagian Pembangunan Akuakultur
    • Pengarah, Bahagian Perlindungan Sumber
  • Urus setia terdiri daripada:
    • Pegawai Perikanan/Pegawai Penyelidik di Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal
    • Penolong Pegawai Perikanan di Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal
    • Pembantu Perikanan di Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal
  • Panel Pakar terdiri daripada:
    • Ahli Biologi
    • Ahli Ekologi
    • Ahli Genetik
    • Ahli Sosio-ekonomi
    • Ahli Pemakanan
    • Ahli Kesihatan Awam
    • Ahli Kesihatan Ikan
    • Ahli Biosekuriti
    • Ahli Akuakultur
    • Ahli Perikanan Darat
    • Ahli Perikanan Tangkapan
    • Ahli Taman Laut
    • Ahli Invasive Alien Species (IAS)
  • Fail/Dokumen sijil perlu disimpan di tempat yang selamat seperti arahan Pekeliling Perkhidmatan Bil. 5 / 2007 Panduan Pengurusan Pejabat.
  • Laporan dan dokumen berkaitan JPKIBA perlu didokumenkan setelah dibawa ke JPJP.
  • Sebarang kelulusan atau sebaliknya direkodkan dalam Jadual Data IRA Bahagian Biosekuriti Perikanan.

  • Tarikh kuatkuasa:
    • Prosedur Operasi Standard Permohonan Import Spesis Ikan Bukan Asli bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) ini hendaklah berkuatkuasa mulai 01 Januari 2021.
  • Pemakaian:
    • Prosedur ini terpakai hanya untuk Permohonan Import Spesis Ikan Bukan Asli bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA).

Mana-mana spesies Ikan Bukan Asli yang telah ditolak permohonan sebelum ini, tidak akan dipertimbangkan semula:

Nama SpesiesNegara PengeksportStatus
Udang Kara (Procambarus clarkii)ChinaTidak dibenarkan dibawa masuk ke Malaysia kerana risiko yang tinggi sebagai agen penyakit, parasit dan organisma pengiring. Spesies ini juga boleh membiak dengan cepat, menjejaskan spesies ikan lain disamping boleh mengancam ekosistem biodiversiti persekitarannya kerana tabiat yang aktif mengorek lubang.
Murray Cod (Maccullochella peelii)AustraliaRisiko tinggi dan tidak dibenarkan import
Golden Perch (Macquaria Ambigua)AustraliaRisiko tinggi dan tidak dibenarkan import
Australian Bass (Macquaria novemaculeata)AustraliaDibenarkan import dengan langkah kawalan
Baung ekor merah
(Hemibagrus wyckioides)
Dibenarkan import dengan langkah kawalan
Bil.NamaJawatan
1.Dr. Kua Beng Chu (Pengerusi)Pusat Penyelidikan Kesihatan Ikan Kebangsaan (NaFish)
2.Dato’ Adnan bin HussainPengarah Kanan, Bahagian Biosekuriti Perikanan
3.Prof. Dr. Abol Munafi Ambok Bolong (Panel Jemputan)Profesor, Universiti Malaysia Terengganu
4.En. Pang Anak NyukangKetua Cawangan Standard dan Perkhidmatan Makmal, Bahagian Biosekuriti Perikanan
5.En. Nik Daud bin Nik SinPengarah, FRI Langkawi
6.Dr. Che Zulkifli bin Che IsmailPegawai Penyelidik Kanan, FRI Pulau Sayak
7.Dr. Padilah bt BakarPegawai Penyelidik Kanan, Pusat Penyelidikan Kesihatan Ikan Kebangsaan (NaFish)
8.En. Kamarul Anwar bin Mohamed ZabriPegawai Perikanan Kanan, Bahagian Pembangunan Akuakultur
9.En. Mohamad Nur Hakim bin AbdullahPegawai Perikanan, Bahagian Perlindungan Sumber
10.Cik Eleanor Daniella bt Lokman (Panel dan Urus Setia)Pegawai Penyelidik Kanan, Bahagian Biosekuriti Perikanan
11.Cik Noraisah bt Zainuddin (Urus Setia)Penolong Pegawai Perikanan, Bahagian Biosekuriti Perikanan

Borang / DokumenMuat Turun
Contoh Surat Permohonan Oleh Syarikat
Borang Permohonan Import Spesies Ikan Bukan Asli bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) (Borang IRA 001)
Senarai Semak IRA (Borang IRA 002)
Laporan Pemeriksaan dan Perakuan Permohonan Import Spesies Ikan Bukan Asli Bagi Tujuan Import Risk Analysis (IRA) (Borang IRA 003)

Perkhidmatan

Portal Rasmi Jabatan Perikanan Malaysia Kementerian Pertanian & Industri Perikanan